17.03.2021


J. R. R. Tolkien Okuma Rehberi

John Ronald Reuel Tolkien veya daha bilinen adıyla J. R. R Tolkien, dünyanın en popüler serilerinden Yüzüklerin Efendisi Serisi’ni de içeren külliyatı ile yalnızca okur olarak anılamayacak büyük bir taraftar kitlesine sahip. 1800’lerin sonunda doğup 1900’lerde kaleme aldığı eserlerle günümüzde dahi kendinden söz ettirmeyi başaran Tolkien’in külliyatı, onlarca farklı dilde milyonlarca okurla buluşuyor. Ayrıca eserlerinden yola çıkan film, dizi ve oyun gibi ürünler de farklı mecralarda kendilerine yer bulabiliyor. Bu nedenle senin için Tolkien okumaya nereden başlayacağını ve bilmen gerekenleri derledik. 

Tolkien’e Geçmeden Önce: Sting

Bu kısım biraz spoiler olabilir. Bu nedenle okumak veya okumamak senin elinde. Ancak okursan ufkunu açabilecek bir bilgiyle karşılaşacağını söyleyelim. 

–Spoiler–

Tolkien, henüz internet bu kadar yaygınlaşmadan çok çok daha önce milyonlar tarafından sevilen ve okunan bir yazardı. Yüzüklerin Efendisi’nin geçtiği evrende Elf ve Hobbit gibi farklı ırklar bulunuyor. Bu ırklardan Elflerin geliştirdiği Sting adlı kılıç, Hobbit ırkından Bilbo Baggins ve torunu Frodo Baggins tarafından kullanılıyor. Gerçek adı Gordon Matthew Thomas Summer olan Sting’in ismi de buradan geliyor. 

–Spoiler–

Sıkı bir Tolkien hayranı olan Sting’in şarkıları eşliğinde rehberimizi okumak istiyorsan aşağıda yer alan Spotify listesini dinleyebilirsin. 

 

Tolkien’in Kitapları Hangi Sıra ile Okunmalı?

Tolkien ve Tolkien külliyatı üzerine başta üniversiteler dahil olmak üzere birçok farklı kurum ile kişiler araştırmalar yürütüyor. Tolkien’in etkilendiği kaynakları bulma veya yaratılan dünyanın incelenmesi gibi konular üzerine çalışan araştırmacılara göre de tek bir okuma sıralaması bulunmuyor. Temel eserler olarak nitelendirilen Lord of the Rings (Yüzüklerin Efendisi – LOTR), Hobbit ve Silmarillion, birçok kişi tarafından mutlaka okunması gereken kitaplar olarak nitelendiriliyor. 

Araştırmacıların ve Tolkien külliyatı üzerine yazıp çizenlerin ortaklaştığı iki farklı okuma sıralaması bulunuyor. Bunlardan ilki, kitapların kendi içerisindeki tarihsel sıralanışı ile yapılması gereken okumadır. 

Kitapların tarihsel olarak sıralandığı Tolkien okuma sırası şöyle:

  • Silmarillion
  • Akallabeth ve Güç Yüzüklerine Dair
  • Hurin’in Çocukları
  • Beren ile Luthien
  • Gondolin’in Düşüşü
  • Hobbit
  • Yüzük Kardeşliği
  • İki Kule
  • Kralın Dönüşü
  • Bitmemiş Öyküler
  • Diğer okuma sırası ise kitapların tarihsel gelişiminden daha çok, okuyucuların daha hızlı ilerleyebilmesini temel alıyor. Bu sıralama çok çeşitli olarak yapılabiliyor. Ancak birçok isme göre Tolkien okuma sıralaması şöyle olmalı:

  • Hobbit
  • Yüzük Kardeşliği
  • İki Kule
  • Kralın Dönüşü
  • Silmarillion
  • Akallabeth ve Güç Yüzüklerine Dair
  • Hurin’in Çocukları
  • Beren ile Luthien
  • Gondolin’in Düşüşü
  • Bitmemiş Öyküler
  • Tolkien Çeviriden Okunabilir mi?

    İngilizcen çok iyi seviyede değilse ve daha önce İngilizce roman okuma gibi bir deneyime sahip değilsen Tolkien’i çeviriden okumanı öneririz. Çünkü dil olarak biraz zorlayıcı olabiliyor. Türkçe çeviriler, diğer dillere yapılan çevirilere göre çok daha başarılı kabul ediliyor. Tolkien’in yarattığı evren ve karakterlerin konuşmalarında yer alan detaylar, Türkçe çevirilerde orijinal ruhu iyi yansıtıyor. Yani çeviriler üzerinden okumanı herhangi bir sakıncası bulunmuyor.

    Şu an için Tolkien külliyatı, İthaki ve Metis yayınevleri tarafından ayrı ayrı basılıyor. Bu nedenle tüm eserleri tek bir set olarak alman mümkün değil. 

    Tolkien Kitapları Nereden Alınır?

    Tolkien’in kitaplarını Kitapyurdu, D&R, idefix, Hepsiburada, Amazon, Babil ve BKM Kitap gibi farklı kanallardan satın alabilirsin. Satın alırken dikkat etmen gereken hususlardan biri ise Yüzüklerin Efendisi üçlemesi olan Yüzük Kardeşliği, İki Kule ve Kralın Dönüşü kitapları ile ilgili. Kitapların ayrı ayrı ciltler olarak satılan versiyonları olduğu gibi tek cilt halinde satılan versiyonu da bulunuyor. Eğer seriyi herhangi bir toplu taşıma aracında da okuyacaksan tek ciltlik hacimli versiyon yerine kitapları tek tek almanı öneririz. Çünkü tek ciltlik basım biraz ağır ve sert kapak olduğu için de katlama konusunda sorun yaratabiliyor. 

    Satın alma işleminde hem mağazalar hem de online satış kanallarında ininal Kart’ı kullanabilir ve uygun bir ininal kampanyası ile indirimli alışverişin keyfini tadabilirsin. 

    Bonus: Dünyada ve Türkiye’de Tolkien ile İlgili Topluluklar

    Tolkien külliyatı üzerine dünyanın birçok farklı ülkesinde uzun yıllardır yazılar yazılıyor, araştırmalar yapılıyor, fikir alışverişleri gerçekleştiriliyor. Ülkemizde de giderek büyüyen okur kitlesi, çeşitli topluluklar ve kulüpler kurup Tolkien üzerine söyleşiler yapmaya, hatta dergiler çıkarmaya başladı. Geçen yıllar içerisinde de bu fanzinler, dergiler ve kitap kulüpleri, yerini büyük oranda internet sitelerine bıraktı. Bunlar arasında Türkiye’de en aktif olanlardan biri Orta Dünya. Geniş bir foruma sahip olan site içerisinde Tolkien külliyatı ile ilgili tüm gelişmeleri takip edebilirsin. 
    Bunun dışında İngilizce olarak faaliyet gösteren The Tolkien Society’i de takip etmen faydalı olabilir. Tolkien to the World gibi birçok projeye imza atan topluluğun ücretsiz olarak takip edebileceğin bir blog’u bulunuyor. Buna ek olarak 2 ayda bir ve yıllık periyotla yayımlanan dergileri ile Surrey County Council içerisinde yer alan Tolkien Society arşivlerine kolayca erişebiliyorsun.